Zeytinyağı İhracatında FOB, CIF ve DAP: Avrupalı Alıcılar İçin Doğru Incoterms Rehberi 2026
Zeytinyağı ihracatı ve ithalatında en çok kafa karıştıran konulardan biri Incoterms seçimidir. FOB, CIF, DAP veya DDP — her biri maliyeti, riski ve sorumluluğu farklı şekillerde paylaştırır. Doğru Incoterms seçimi bir konteyner başına 100-150 Euro tasarruf sağlarken yanlış seçim beklenmedik gümrük maliyetlerine ve liman gecikmelere yol açar. Bu rehberde Türkiye’den Avrupa’ya zeytinyağı ithal eden alıcılara yönelik güncel Incoterms karşılaştırması yapıyoruz.
Incoterms Nedir ve Zeytinyağı İhracatında Neden Önemli?
Incoterms, Uluslararası Ticaret Odası (ICC) tarafından yayımlanan standart ticaret terimleridir. Satıcı ile alıcı arasında maliyetin, riskin ve sorumluluğun tam olarak nerede el değiştireceğini belirlerler. FOB ve CIF, konteynerize zeytinyağı ticaretinde yaygın kullanılmaya devam etse de ICC konteyner taşımacılığı için FCA ve CIP kullanımını öneriyor.
Zeytinyağı özelinde Incoterms seçimi üç kritik konuyu belirler. Birincisi, hasar veya kayıp durumunda kimin sorumlu olduğu. İkincisi, navlun ve sigorta maliyetinin kime ait olduğu. Üçüncüsü, gümrük vergisi ve ithalat belgelerini kimin hazırladığı.
Zeytinyağı ihracatı Incoterms seçimi alıcının deneyimine,
hacmine ve lojistik altyapısına göre değişir.
FOB — Free on Board: Deneyimli Alıcılar İçin
FOB kapsamında alıcı, yükleme limanında gemiye yükleme anından itibaren tüm navlun, sigorta, ithalat vergisi ve varış ülkesindeki vergi maliyetlerini üstlenir.
Nordoliva için FOB yükleme limanları: Gemlik, İzmir veya İstanbul
FOB kimlere uygundur?
Kendi navlun komisyoncusu olan ve deniz taşımacılığı süreçlerine hakim alıcılar için FOB idealdir. FOB deneyimli büyük hacimli alıcılar için en uygun seçenek olmaya devam ediyor. Zira alıcı kendi nakliyatçısını seçtiği için navlun maliyetini optimize edebilir.
FOB’un avantajları:
Fiyat şeffaflığı yüksek. Navlun ve sigorta alıcı kontrolünde. Rekabetçi nakliyat fiyatı alma imkânı var.
FOB’un dezavantajları:
Tüm lojistik koordinasyon alıcıya ait. Türkiye’de yükleme noktasından itibaren hasar riski alıcıda. Gümrük süreçlerini alıcı yönetiyor.
CIF — Cost, Insurance and Freight: Liman Bazlı İthalatçılar İçin
CIF kapsamında navlun ve sigorta satıcıya ait. Bu seçenek, satıcının taşımayı organize etmesini isteyen alıcılar için idealdir. Suaid Global
CIF fiyat yapısı: FOB fiyatının genellikle yüzde 5-8 üzerinde.
CIF kimlere uygundur?
Varış limanında kendi gümrük müşaviri olan ve liman teslimatı yeterli bulan alıcılar için CIF uygundur. Özellikle Rotterdam, Hamburg ve Amsterdam limanlarına doğrudan konteyner alan büyük ithalatçılar bu modeli tercih ediyor.
CIF’in avantajları:
Navlun organizasyonu satıcıda. Temel sigorta dahil. Varış limanına kadar maliyet netliği var.
CIF’in dezavantajları:
CIF yalnızca asgari ICC-C klozunu kapsıyor. Yüksek değerli natürel sızma zeytinyağı için ek all-risks sigorta düzenlenmesi önerilir. Ayrıca gümrük ve varış noktası sonrası maliyetler alıcıya ait.
DAP — Delivered at Place: Çoğu Avrupalı Alıcı İçin En Pratik Seçenek
Çoğu B2B alıcı için DAP en pratik seçenek. Satıcı malı varış noktasına teslim eder ama ithalat vergisi ve gümrük işlemleri alıcıya ait.
DAP fiyat yapısı: FOB fiyatının genellikle yüzde 10-15 üzerinde.
DAP kimlere uygundur?
Lojistik koordinasyonuyla uğraşmak istemeyen ve depo teslimatı isteyen alıcılar için DAP idealdir. Özellikle kendi gümrük müşaviri olan orta ölçekli Alman, Hollandalı ve Fransız alıcılar bu modeli tercih ediyor.
DAP’ın avantajları:
Satıcı tüm nakliyatı organize ediyor. Alıcı deposuna kadar teslimat yapılıyor. Navlun sürpriziyle karşılaşılmıyor.
DAP’ın dezavantajları:
İthalat vergisi ve gümrük işlemleri alıcıya ait. Toplam maliyet FOB’a göre daha yüksek. Alıcı, gümrük müşaviri tutmak zorunda.
DDP — Delivered Duty Paid: Maksimum Kolaylık, Maksimum Maliyet
DDP kapsamında satıcı gümrük vergisi dahil tüm maliyetleri üstlenir ve malı alıcının deposuna teslim eder. Bu model özellikle ithalat süreçlerine hakim olmayan yeni alıcılar için cazip görünür. Ancak DDP kapsamında satıcı ithalatçı olarak kayıt yaptırmak zorunda kalır — bu 2026’da operasyonel açıdan oldukça karmaşık bir yapıdır.
Nordoliva AB tescilli bir ihracatçı olarak Avrupa’ya DDP teslimat konusunda deneyimli ortaklarla çalışıyor. Bu nedenle belirli pazarlara DDP seçeneği sunulabiliyor.
Zeytinyağı İthalatında Incoterms Karşılaştırma Tablosu
| Incoterms | Navlun | Sigorta | Gümrük | Risk Geçişi | Kime Uygun |
|---|---|---|---|---|---|
| FOB İzmir | Alıcı | Alıcı | Alıcı | Gemiye yükleme | Deneyimli alıcılar |
| CIF Rotterdam | Satıcı | Satıcı (min.) | Alıcı | Gemiye yükleme | Liman bazlı ithalatçılar |
| DAP Hamburg | Satıcı | Satıcı | Alıcı | Varış noktası | Çoğu orta ölçekli alıcı |
| DDP Depo | Satıcı | Satıcı | Satıcı | Alıcı deposu | Yeni başlayan alıcılar |
Gümrük belgelerine dair daha fazla bilgi için
“Zeytinyağı Toptan Satış Rehberi” yazımıza bakın
→ [Nordoliva İçerikler](https://www.nordoliva.com/tr/icerikler/)
Ürün yelpazemizi incelemek için
→ [Ürünlerimiz](https://www.nordoliva.com/products)
Zeytinyağı İhracatında Konteyner Taşımacılığı: FOB mu, FCA mı?
Konteynerize taşımalarda FOB yerine FCA kullanmak ICC’nin resmi önerisidir. FOB, malların doğrudan gemiye yüklendiği durumlar için tasarlanmıştır. Konteyner taşımacılığında risk, mallar gemiye yüklenmeden önce konteyner terminalinde taşıyıcıya teslim edildiğinde el değiştirir. Tariffwise
Bununla birlikte pratikte FOB terimi zeytinyağı ticaretinde yaygın kullanılmaya devam ediyor. Her iki tarafın da anlaşması durumunda FOB kullanımı geçerliliğini koruyor. Nordoliva her iki terimi de destekliyor.
Türkiye’den Avrupa’ya Zeytinyağı İthalatında Incoterms Seçimi
Alıcı profiline göre önerilen Incoterms şöyle özetlenebilir.
Yılda 1-5 konteyner alan orta ölçekli alıcılar: DAP en pratik seçenek. Tüm lojistik Nordoliva tarafından yönetilir, alıcı sadece gümrük işlemlerini halleder.
Kendi navlun şirketi olan büyük ithalatçılar: FOB İzmir veya FOB Gemlik. Kendi nakliyat ağlarını kullanarak maliyet optimizasyonu yapabilirler.
Rotterdam veya Hamburg’da liman deposu olan alıcılar: CIF en uygun seçenek. Satıcı limana kadar teslim eder, alıcı depolama ve dağıtımı kendi yönetir.
İlk kez Türk zeytinyağı ithal eden alıcılar: DAP veya DDP. Lojistik kompleksliği en aza indirir, ilk siparişte süreci öğrenme fırsatı sunar.
Nordoliva ile Zeytinyağı İhracatı: Esnek Incoterms Seçenekleri
Nordoliva Türkiye’nin en kaliteli zeytin bölgelerinden — Edremit, Ayvalık ve Milas’tan — Avrupa’ya doğrudan ihracat yapıyor. FOB Gemlik, FOB İzmir, CIF ve DAP seçeneklerinin tamamı sunuluyor. AB tescilli ihracatçı statüsüyle EUR.1 menşe sertifikası ve eksiksiz gümrük belgesi paketi her teslimatla birlikte geliyor.
Fiyat teklifi ve Incoterms detayları için iletişim bölümümüzü ziyaret edin — ekibimiz 24 saat içinde geri döner. Ürün yelpazemiz için ürünler bölümüne göz atın.
Bir sonraki adım için “EUR.1 Sertifikası ve Türk Zeytinyağı İthalatında Gümrük Avantajları” yazımıza bakın → Nordoliva İçerikler
Kaynaklar: ICC Incoterms 2020 | CBI — Avrupa Zeytinyağı Pazar Rehberi | Wikifarmer — Zeytinyağı Incoterms Rehberi